Bức tranh tổng thể: Tăng trưởng ấn tượng nhưng chưa bền vững
Kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng 9,01% – mức cao nhất trong 15 năm – với đóng góp không nhỏ từ khu vực doanh nghiệp, nơi tạo ra hơn 60% GDP và giải quyết việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực, DNNVV vẫn đối mặt với những thách thức chưa được giải quyết triệt để.
Nghịch lý vốn: “Gánh nửa GDP, nhận chưa tới 1/3 tín dụng”
Như đã phân tích, DNNVV chiếm 98% tổng số doanh nghiệp và đóng góp gần 50% GDP, nhưng chỉ tiếp cận khoảng 30% tổng dư nợ tín dụng. Nguyên nhân chính đến từ việc nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn tín dụng dựa trên dữ liệu, dòng tiền và mức độ minh bạch tài chính. Đây là “nút thắt” cần được tháo gỡ nếu muốn DNNVV thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững.
Áp lực từ bên ngoài: Cầu yếu, chi phí đầu vào tăng
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm thừa nhận DNNVV đang chịu nhiều áp lực: cầu toàn cầu suy yếu, chi phí đầu vào tăng và biến động mạnh trên thị trường tài chính – tiền tệ quốc tế. Áp lực về vốn, đơn hàng và dòng tiền cũng gia tăng, ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều ngành. Dù vậy, phần lớn doanh nghiệp đã nỗ lực duy trì hoạt động, bảo vệ việc làm và từng bước phục hồi tăng trưởng thông qua tái cấu trúc mô hình kinh doanh, đa dạng hóa thị trường và cắt giảm chi phí.
Chính sách hỗ trợ: Từ tài khóa đến cải cách thể chế
Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ, bao gồm chính sách tài khóa, giảm thuế, phí và hỗ trợ tín dụng. Năm 2026, Bộ Tài chính sẽ rà soát và sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 68-NQ/TW và tạo cơ chế hỗ trợ hiệu quả hơn. Đây được xem là bước tiến quan trọng để DNNVV không chỉ “sống sót” mà còn vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Góc nhìn thực tế: Doanh nghiệp nhỏ “tự cứu mình” trước khi được cứu
Nhiều DNNVV đã chủ động chuyển hướng sang thị trường ngách, đầu tư vào thương hiệu và xây dựng kênh bán hàng trực tuyến để giảm phụ thuộc vào đơn hàng truyền thống. Một doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ tại Bình Dương đã chuyển mạnh sang thị trường nội địa và thương mại điện tử, giúp doanh thu năm 2026 tăng 35% bất chấp đơn hàng xuất khẩu sụt giảm. Đây là minh chứng cho thấy sự nhanh nhạy và tinh thần khởi nghiệp của DNNVV Việt Nam vẫn luôn hiện hữu, ngay cả trong khó khăn.